Waarom een boek ‘Veel gekwetter, weinig wol’?

Op 1 maart 2011 verscheen ons boek ‘Veel gekwetter, weinig wol. Over de inzet van sociale media door overheden, politici en burgers’. Hieronder leggen we uit hoe we tot dit boek gekomen zijn.

Optimisten en pessimisten

Sociale media hebben de afgelopen jaren een enorme opmars doorgemaakt. Door pleitbezorgers zijn grote verwachtingen gewekt over de gevolgen die deze media zouden kunnen hebben voor de politiek en de overheid. Met voorbeelden als de verkiezingscampagne van Obama en de opstanden in Noord-Afrika lijken sociale media te gaan zorgen voor een revolutie, ook in Nederland.

De afgelopen jaren zijn diverse kleinschalige initiatieven en beleidsexperimenten opgestart door overheden. Politici hebben zich massaal op Twitter gestort en hebben er soms contact met burgers. Door de vele volgers en leden op hun Hyves-profielen lijken ze de aansluiting met de burger weer te hebben gevonden, na jarenlange afkalvende achterbannen. Met de grote beloften in het achterhoofd lijkt er daarom al veel in beweging te zijn gezet. De kloof met de burger lijkt bijna vanzelf te worden gedicht door de sociale media, zonder dat overheden en politici hun werkwijze echt hebben hoeven veranderen.

Aan de andere kant zijn er sceptici die sociale media vooral zien als een diarree van egotripperij door burgers. Daar kan volgens hen niks zinnigs uit komen.

Onderzoek naar de feiten

Wat ons betreft is het daarom een goed moment om te evalueren hoe het feitelijk zit met de inzet van sociale media door overheden en politici. In hoeverre worden de grote beloften waar gemaakt? En minstens zo belangrijk: wat denkt de burger hiervan? Er wordt wel veel gepraat over en voor de burger, maar hij komt zelden zelf aan het woord. In ons boek wel.

Dat alles hebben we op een onbevooroordeelde manier gedaan. Ons uitgangspunt: laat de feiten voor zichzelf spreken. We hebben gekeken naar aantallen volgers of leden, inhoud van berichten en vormen van interactie. Zo hebben we een indicatie gekregen van de omvang en de wijze van gebruik van sociale media. Iets wat in onze ogen nog ontbrak. Daarmee geeft het boek een vertrekpunt waarmee het debat over de toekomst van politiek en overheid en de rol van sociale media daarin, gericht verder kan op basis van feiten en niet op basis van alleen percepties of verwachtingen.

Noodzaak tot verandering

De uitkomsten van ons onderzoek worden door de titel van het boek krachtig samengevat: er gebeurt veel maar het stelt nog niet zoveel voor. Dit lijkt voor pleitbezorgers moeilijk te verkroppen. Dat laat onverlet dat eerste initiatieven en experimenten waardevol kunnen zijn en hard nodig om overheden en politici te laten ervaren wat de mogelijkheden zijn van sociale media. Leren gaat met vallen en opstaan. Maar kleinschalige initiatieven alleen zijn niet genoeg.

Wat ons betreft zit het gevaar van de huidige discussie niet zozeer in de waardevolle kleinschalige initiatieven, als wel in het schijnbare automatisme dat deze tot een verandering zullen leiden. Om de kloof met de burger echt te dichten en om burgers echt te betrekken bij maatschappelijke vraagstukken, is meer nodig dan een Hyves-account met duizenden volgers, een pilot-project in een wijk of af en toe twitteren met burgers. Er is een daadwerkelijke mentaliteitsverandering nodig.

Ons boek maakt duidelijk dat die verandering hoog nodig is. De huidige werkwijze waarbij het nog veel ‘business as usual’ is en veel zenden en weinig luisteren, zal de kloof tussen burger en overheid en politiek, niet dichten. Sociale media kunnen dat niet automatisch oplossen, maar deze media kunnen wel een middel zijn om vanuit een visie, gericht boodschappen te versturen en doelgroepen te betrekken. Dat vraagt om een visie en regie. Daarvoor moeten overheid en politiek een flinke stap zetten ten opzichte van hun huidige, meer volgende rol.

Een bijdrage aan het debat over de toekomst van de politiek

Met ons boek hebben wij een bijdrage willen leveren aan het debat over de nieuwe rolverdeling tussen overheid, politiek en burgers en de invloed van sociale media. Wij willen de discussie graag verder voortzetten. Daarom hebben we een de website www.politiek20.nl opgezet en willen we komen tot een toekomstvisie op ‘nieuwe politiek‘. Deze vormt een belangrijke inbreng voor de toekomstverkenning ‘Wisdom of the Crowd’van Stichting Toekomstbeeld der Techniek. Van terugkijken en evalueren van de huidige situatie naar een toekomstgerichte blik hoe de volgende stap gezet kan worden.

Chris Aalberts & Maurits Kreijveld

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s